Een paar jaar geleden was ik als nieuwbakken zzp’er druk met het opstellen van doelen. Ik maakte allerlei berekeningen over bezoekersaantallen, omzetcijfers en de producten die ik zou moeten maken. Ik had gevisualiseerd waar ik over vijf jaar zou willen staan en hoe ik dat zou moeten bereiken. Een prachtig meerjarenplan was het resultaat. Ik hoefde het alleen nog maar uit te voeren.

Het probleem van doelen stellen

Zo gezegd, zo gedaan? Was het maar zo simpel. Drie maanden later lag het plan in de prullenbak. In het begin motiveerde het mij zeker, maar op een gegeven moment begon het me juist te beperken. Het voelde als een strop: te strikt en te planmatig. Iedere keer als ik naar het plan keek, ging ik meer twijfelen. Ik liep vast, kon mijn eigen planning niet goed volhouden en voelde me een mislukte ondernemer. 

Maar ik liet me niet kisten. Ik ging opnieuw zitten en maakte weer een plan met allerlei doelen. Iets realistischer, maar nog steeds ambitieus. Langetermijndoelen horen er immers bij als zelfstandig ondernemer. Of eigenlijk überhaupt, als je een succesvol leven wilt.

Maar ook het tweede plan strandde. Inmiddels weet ik dat het niet bij me past om me volledig te conformeren aan een vastomlijnd plan. Dat komt niet door te weinig wilskracht, maar door gebrek aan ruimte voor uitzonderingen, onvoorziene gebeurtenissen en nieuwe ideeën. Ik wil flexibel blijven en een minutieus uitgewerkt jaarplan is daar het tegenovergestelde van.

Ik wist gewoon nog niet precies wat ik wilde. Ik was nog maar 28 jaar en wilde flexibel zijn.

Het voordeel van doelen stellen

Nadat ik die jaarplannen bij het oud papier had gezet, ben ik een tijdje doelloos aan het werk gegaan. ‘Ik zie wel hoe het loopt’, was mijn adagium. Dat ging een tijdje prima. Mijn netwerk groeide en ik kreeg nieuwe klussen als online marketeer.

Geen doelen stellen gaf me veel ruimte om nieuwe dingen te proberen en kansen te grijpen die zich tussentijds aandienden. Maar ongeveer twee jaar later, eind 2019, veranderde dat. Ik begon in te zien dat ik toch doelen nodig had als ik verder wilde groeien als ondernemer. Ik vond mijn werk als online marketeer steeds minder leuk en wist diep van binnen dat ik dit niet voor altijd wilde blijven doen. Ja, het was een comfortabele inkomstenbron. Maar dat was niet mijn enige doel. Het liefst wilde ik volledig kunnen leven van mijn eigen blog. Al jaren was dat mijn ideaal, maar het was me nooit gelukt. Niet erg, maar nu werd het tijd.

Een ding wist ik zeker: ik heb daar toch echt een plan voor nodig. Wel op mijn manier, want zo’n gedetailleerd plan met dagelijkse taken en precieze cijfers werkt averechts. Maar ik moest toch een strategie hebben.

Zo stel ik nu mijn doelen op

Ik volgde eind 2019 daarom de cursus #unlimitedme van Charlotte van ‘t Wout. Dit is een videocursus volledig gericht op het stellen van doelen. Zij onderscheidt drie soorten doelen, die ik erg behulpzaam vind:

  1. Lifegoals: de grote dromen die je hebt waar je heel enthousiast van wordt
  2. Strategische doelen: bouwstenen die je dichterbij je lifegoals brengen
  3. Directe doelen: concrete doelen die je binnen een paar weken kunt halen

Het leven verloopt nooit volgens plan, dus je hoeft ook niet je doelen tot in detail uit te werken. Het zijn vooral focuspunten, waardoor je iedere dag bewuste keuzes kunt maken. Als je weet welke lifegoals je hebt, kun je kleine stapjes in de goede richting gaan zetten.

Een lifegoal kan bijvoorbeeld zijn dat je als digital nomad kunt wonen en werken waar je maar wilt. Een strategisch doel kan dan een bepaalde hoeveelheid spaargeld zijn, waardoor je genoeg zekerheid hebt om je vaste baan op te zeggen. Een direct doel kan zijn dat je iedere maand een vast bedrag op je spaarrekening zet.

Het is fijn als de directe en strategische doelen meetbaar zijn, zodat je weet waar je naartoe werkt. Dit kun je zo gedetailleerd maken als je zelf wilt, maar pin jezelf niet teveel vast op het behalen van alle details. Het moet vooral leuk een haalbaar zijn, zodat je er enthousiast over blijft.

Natuurlijk zullen doelen soms uitdagend zijn. Een goede manier om te checken of het dan wel het juiste doel is, is volgens Charlotte om het eindresultaat te visualiseren. Vind je het spannend om op een podium te staan, maar zou je het fantastisch vinden om veelgevraagd spreker te worden? Dan is het nu de moeite waard om door die zenuwen heen te gaan en te veel te oefenen. Hoef je helemaal geen spreker te zijn en schrijf je veel liever, dan is het niet het juiste doel.

Zo werken doelen vóór je

Heb je een droom dan is het stellen van doelen slim. Dromen en doelen kunnen uiteraard veranderen door de tijd heen, dat is helemaal niet erg. Maar zonder concrete mijlpalen weet je niet of je dichterbij komt. 

Een plan moet flexibel genoeg zijn om onverwachte situaties het hoofd te bieden. Sterker nog, doelen hoeven niet eens per se behaald te worden. Zolang ze je maar richting geven, je helpen om keuzes te maken en te stoppen met dingen die je niet verder helpen. 

Een doel is ook niet het eindpunt, daarna zullen er waarschijnlijk weer volgende doelen zijn. Maar doelen maken je vooral bewust van je voortgang. Maak doelen daarom klein, leuk en haalbaar. Als je iedere keer kleine doelen behaalt die bijdragen aan grotere dromen, dan motiveert het. Mij wel in ieder geval. 

Doelen zijn niet het doel 

Nu snap ik waarom ik eerst zo tegen doelen was. Ik vond veel dingen leuk en wist niet welke dingen ik echt zou willen nastreven. Iedere keer als ik een keuze maakte, raakte ik al snel verveeld. Het bleek het niet mijn lifegoal te zijn, waardoor ik het niet meer de moeite waard vond om na te streven.

Zolang je niet goed weet wat je wilt, zou ik willen adviseren: ga dat eerst onderzoeken. Leer jezelf kennen. Neem daar echt de tijd voor. Probeer en experimenteer, maak fouten en stel niet te hoge eisen.  Zodra je merkt dat je droom concreet wordt en er ontzettend enthousiast van wordt: ga dan concrete stappen zetten richting die droom.

En als je nu gewoon tevreden bent met wat je hebt en doet? Fantastisch! Geniet er vooral van, wees dankbaar. Maar ook als je doelen nastreeft, vergeet niet plezier te hebben in het proces. Doelen zijn niet het doel, plezier in het proces (aka het leven) is het doel.