Toen ik voor het eerst hoorde over ayahuasca dacht ik dat ik het nooit zou proberen. Dat leek me eng en zweverig. Maar door de tijd heen begon het me te fascineren, totdat ik in 2016 besloot om het te gaan doen. Ook al ben ik heel nuchter, ik durf te zeggen dat het mijn leven heeft veranderd. Ayahuasca komt vaak negatief in het nieuws, daarom wil ik graag mijn ervaringen en inzichten delen.

Wat is ayahuasca?

Ayahuasca is een psychedelisch middel en wordt ook wel een entheogeen genoemd. Dit is een verzamelnaam voor psychoactieve stoffen die gebruikt worden in een spirituele of religieuze context. Ayahuasca wordt namelijk al honderden jaren ritueel gebruikt door Indianenstammen in het Amazonegebied. Het wordt gebruikt voor reiniging, genezing en als middel om de ziel tijdelijk te bevrijden van het lichamelijke. Ayahuasca staat bekend om trauma’s te kunnen verwerken en verslavingen te kunnen helen.

Het woord ‘ayahuasca’ komt uit de taal van de Quichua en betekent ‘slingerplant van de ziel’. Ayahuasca kan met verschillende planten gemaakt worden, maar over het algemeen wordt het gemaakt met een plant die de psychoactieve stof dimethyltryptamine (DMT) bevat en een liaan die een MAO-remmer bevat. De combinatie van die twee stoffen zorgt ervoor dat het drankje een sterk psychoactieve werking heeft, omdat de DMT niet wordt afgebroken door het lichaam. Hierdoor kun je dingen waarnemen en voelen die je anders niet zou ervaren.

ayahuasca

Waarom ayahuasca?

Dat is natuurlijk een goede vraag. Waarom zou je ayahuasca gebruiken? Een paar jaar geleden hoorde ik er voor het eerst over. Ik was er toen door gefascineerd, maar ik zag het mezelf niet gebruiken. Het leek me eng om de controle los te laten en ik was bang dat ik tijdens de trip heel angstig zou worden. Maar ik bleef het tegenkomen via blogs en podcasts, waardoor ik er toch nieuwsgierig naar werd. Ik las over mooie ervaringen, diepe inzichten en spirituele openbaringen. Daardoor begon het te kriebelen: wat zou dit voor mij kunnen betekenen?

Ondanks dat ik al veel bezig was met persoonlijke ontwikkeling, bleef ik last houden van perfectionisme en negatieve gedachten. Ik had het gevoel dat ik met meditatie, schrijven, lezen of nog langer nadenken er niet kwam. Die overtuigingen zaten hardnekkig in mijn systeem, waar ik lastig bij kan.

Met ayahuasca moet je je verstand loslaten en je volledig overgeven aan het drankje. Dat is behoorlijk spannend, zeker als je van controle houdt. Daarom zag ik het juist als dé stap om dichter bij mezelf te komen. Ze zeggen wel dat ‘Moeder Ayahuasca’ je roept als je er klaar voor bent. Ik hoorde de roep luid en duidelijk, zou je kunnen zeggen.

Het ayahuascaritueel

Samen met mijn vriend Peter reisde ik in 2016 af naar Bellingwolde om daar bij Joop en Nanda van Proceswerk een ayahuasca ceremonie bij te wonen. Dit is een weekend van vrijdagmiddag tot zondagmiddag, waarbij je tweemaal (vrijdagavond en zaterdagavond) ayahuasca drinkt. Een vriend van Peter had hier een keer een ritueel bijgewoond en had daar goede ervaringen mee. Dat gaf ons een gerust gevoel.

Er zijn inmiddels ontzettend veel locaties in Nederland (en buitenland) waar ayahuasca ceremonies plaatsvinden, kijk vooral waar jij je prettig bij voelt. Het is wel goed om te weten dat ayahuasca officieel verboden in Nederland is, maar dat het wordt gedoogd. Let vooral op dat de begeleiders veel ervaring hebben in het leiden van de ceremonie, dat is belangrijk voor jouw veiligheid.

Een paar dagen voor de ceremonie is het belangrijk om je lichaam tot rust te laten komen. De bedoeling is om dan geen alcohol te drinken, geen orgasmes te hebben en redelijk licht te eten. Op de vrijdag en zaterdag eet je na de lunch ook niet meer, zodat je met een lege maag het ritueel begint. Dat is prettig, omdat de kans best groot is dat je tijdens de sessie moet overgeven. Dit wordt gezien als reiniging van het lichaam, maar fijn is het niet.

Ik was behoorlijk zenuwachtig en we zeiden tegen elkaar: “Als we het niet zien zitten, gaan we gewoon weer naar huis..” Maar bij aankomst was de sfeer direct ontspannen en warm. Na een voorstelrondje vertelde iedereen over zijn of haar reden om te komen. Na een tijdje praten, theedrinken en een uitgebreide uitleg over ayahuasca, mochten we ons omkleden in witte kleding.

proceswerk ayahuasca

Het ritueel was heel bijzonder. We zaten in een houten hut met een brandende houtkachel, midden op het Groningse platteland. In een kring – iedereen op een matje met kussen en deken – zongen we liederen en werd het ritueel geopend. Joop, onze Nederlandse sjamaan, schonk vervolgens voor iedereen het eerste drankje in, wat de MAO-remmer bevatte. Een kwartier later dronk je ook de drank met de DMT. Het is enorm vies, bitter en boomschors-achtig. De eerste keer is nog oké, maar het ging mij steeds meer tegenstaan.

Gelukkig ben je de smaak al gauw vergeten, want niet lang daarna begint de ayahuasca te werken. Het is natuurlijk heel persoonlijk, maar ik was tijdens de ceremonie altijd bewust van mezelf. Als ik mijn ogen open deed, wist ik waar ik was en wat ik aan het doen was. Dat vond ik een hele fijne gewaarwording, ik was namelijk bang dat ik helemaal geen controle over mijn lichaam en geest zou hebben.

Drie uur later wordt het drinken van de twee drankjes herhaald. Dit keer was de samenstelling van planten iets anders, waardoor de ervaringen ook anders konden zijn. Na nog eens drie uur gingen we weer in een kring zitten en sloten we het ritueel af. Sommigen waren moe, anderen juist vol energie. Omdat de ayahuasca nog best lang lang kan doorwerken, was je vrij om te blijven liggen, wat te eten of te gaan slapen. De volgende dag volgde, na een ontbijt, lunch, wandeling en evaluatie, het tweede ritueel.

Zondagochtend ontbeten we nog samen, praatten we na en ging iedereen zijn eigen weg. Moe, maar vol van inzichten en indrukken reden we weer terug naar huis.

Mijn inzichten door ayahuasca

Ik kan met volle overtuiging zeggen dat wat ik met ayahuasca heb gevoeld en gezien, ik anders nooit had kunnen ervaren. In het begin had ik moeite om me eraan over te geven. Ik probeerde bij ieder ding wat ik voelde of zag het te analyseren. Maar pas als je alles loslaat en niet teveel nadenkt, zijn de ervaringen veel intenser. Een goede les in loslaten dus. Mij lukte dat overigens pas echt op de tweede avond, omdat je dan beter weet wat je kunt verwachten.

De ayahuasca kan op verschillende manieren werken, dit is heel persoonlijk en iedere keer anders. Ze zeggen wel dat je krijgt wat je nodig hebt, maar het speelt ook mee hoe je je op dat moment voelt en in welke omgeving je het drinkt. Voor de een is het heel visueel, een ander praat met overleden familieleden en weer een ander voelt hele sterke emoties.

Voor mij was het vooral dat laatste. Ik zag weinig kleuren en gekke dingen, maar voelde vooral sterke emoties. Geuren, muziek en gevoelens waren enorm krachtig. Ik kan uitgebreid vertellen wat ik allemaal heb ervaren, maar het belangrijkste waren voor mij twee inzichten die ik nu nog steeds kan oproepen:

  1. Ik voelde de eerste avond een hele sterke greep op m’n keel, alsof ik gestikt werd. Ik kon maar niet verklaren waar dat vandaan kwam. Pas de tweede avond kwam ik erachter wat dit was: ik verstikte mezelf met extreem negatieve gedachten over mezelf. Toen ik dat doorhad, kwam ik los uit die wurggreep en voelde ik plots enorm veel liefde voor mezelf. Ik moest er eerst van huilen, maar daarna kon ik mezelf met liefde troosten. Dat was zó krachtig en helend.
  2. Op de tweede avond zag ik mijn moeder en haar moeder (mijn oma) voor me. Ik voelde zoveel verbondenheid met hen, vanuit een sterke vrouwelijke oerkracht. Dit heeft me het vertrouwen gegeven dat ik altijd op mijn intuïtie kan vertrouwen, omdat dit vanuit een grotere kracht dan mijzelf komt.

Dit klinkt misschien zweverig of raar. Maar geloof me, het is bijna niet te omschrijven in woorden. Het zijn ervaringen die je niet met je gewone, rationele verstand hebt gehad. Daardoor is het lastig om dit op een rationele manier te verwoorden, zonder dat het heel cliché of vanzelfsprekend klinkt.

proceswerk ayahuasca

Ayahuasca interpreteren

Of je nou gelooft in meerdere levens en karma, of juist zeer nuchter bent: ayahuasca is in beide gevallen een krachtig middel voor zelfontwikkeling. Je kunt de ervaringen zien als letterlijke gebeurtenis (zoals het zien van overleden naasten), maar je kunt het ook als hulpmiddelen beschouwen om trauma’s te verwerken en je zelfinzicht te vergroten. Allebei is goed, het gaat er vooral om wat je er na de ceremonie mee doet.

Zelf geloof ik niet in een ziel, meerdere levens of karma. Ik ben er wel van overtuigd dat ons zelfbewustzijn soms zo sterk is dat het ons kan tegenwerken. Met beoefening van meditatie kun je dit verminderen, maar ook psychedelica kan helpen. Ik noem dat ook wel spiritualiteit zonder zweverigheid.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt bovendien dat door psychedelica het defaultnetwerk in het brein, waar het zelfbewustzijn mee wordt geassocieerd, tijdelijk minder actief is. Hierdoor ontstaan nieuwe verbindingen in je hersenen en voel je je meer verbonden met alles om je heen. Het sterke ego is even weg, wat een enorme bevrijding is.

Door mijn ayahuasca ervaring heb ik voor het eerst hele sterke liefde voor mezelf gevoeld. Ik weet niet of ik dat anders ooit zo had kunnen ervaren. Nu ik weet hoe dat voelt, kan ik daar in het gewone leven uit putten. Het helpt me enorm als ik weer negatief over mezelf denk, dan denk ik terug aan dat sterke gevoel van troost en heling tijdens de ceremonie. Daarnaast vertrouw ik nu vaker op mijn innerlijke wijsheid. Ik heb ervaren dat dit groter en sterker is dan ik denk.

Waar op te letten

Ayahuasca, net als ieder ander psychedelisch middel, wordt sterk afgeraden als je last hebt van een psychiatrische stoornis of als dit bij jou in de familie voorkomt. Bij een professionele plek zullen ze altijd een uitgebreide intake doen, zodat dit voorkomen wordt.

Gelukkig is ayahuasca niet verslavend en je kunt niet blijven ‘hangen’ in een trip. Het kan wel sterke negatieve ervaringen oproepen, zoals trauma, pijn en verdriet. Daarom is ervaren begeleiding heel belangrijk, zij weten wat te doen om je erdoor heen te leiden. Doe van te voren dus goed onderzoek en drink geen ayahuasca als je het niet vertrouwt.

Het is ook belangrijk om aandacht te besteden aan de ervaringen na afloop. Wij hadden na beide ceremonies een uitgebreid kringgesprek met alle deelnemers en begeleiders, zodat we onze ervaringen een plek konden geven. Dit wordt ook wel ‘integratie’ genoemd. Uit onderzoek blijkt dat dit helpt is om de inzichten beter te verwerken en te gebruiken in het leven.

Ondanks de angst van te voren en het leren loslaten van de controle is het voor mij een hele positieve ervaring geweest. Niet alle momenten tijdens de ceremonie waren prettig. Op een gegeven moment voelde ik me koortsig en moest ik overgeven. Toen dacht ik wel even ‘waarom doe ik dit toch?!’. Maar het zit al in je systeem, dus beter laat je het toe.

Ik wil zeker vaker met ayahuasca of een ander psychedelisch middel mijn bewustzijn onderzoeken. Het helpt mij om los te komen van negatieve denkpatronen en meer openheid, liefde en vertrouwen te ervaren. Wanneer weet ik nog niet, het komt vanzelf. Moeder Ayahuasca zal mij weer roepen als het tijd is.

Meer weten?

Mijn vriend Peter schreef ook over zijn ervaringen met ayahuasca tijdens hetzelfde weekend.

En luister naar mijn podcast over ayahuasca, waarin ik meer uitleg over wat ayahuasca precies is en hoe ik het ervaren heb.

Nog meer leesvoer:

Heb jij ayahuasca gebruikt, of zou jij het willen gebruiken? Of juist absoluut niet? Ik ben heel benieuwd naar jouw ervaring en kijk op ayahuasca.